‘Het is belangrijk dat je als ondernemer niet alleen preekt over sociale impact, maar het ook daadwerkelijk doet en blijft doen.’

Impact ondernemen is meer dan een trend. Het is een bewuste keuze om winst te verbinden aan maatschappelijke verandering. Sjoerd Zijlstra van NoorderImpact investeert niet alleen in kapitaal, maar vooral in kansen: voor jonge ondernemers, sociale inclusie en een duurzame toekomst. Hij laat zien hoe ondernemerschap en idealisme samen kunnen leiden tot echte impact.

“Wij ondersteunen ondernemers niet alleen met kapitaal, maar ook met kennis, ervaring en netwerk. Of het nu gaat om het voeren van een lastig gesprek met een medewerker of het exporteren van een product naar Engeland, wij staan klaar om te helpen,” legt Sjoerd uit.

Wat NoorderImpact onderscheidt, is de focus op sociaal gedreven bedrijven. “Het gaat niet alleen om winst, maar om maatschappelijke impact. Deze ondernemingen hebben een missie die ze via hun werk willen realiseren,” zegt hij. Voor Sjoerd is dit niet zomaar een zakelijke keuze: het is persoonlijk gedreven. “Ik wilde altijd al bijdragen aan een meer sociale en duurzame wereld. We hadden ons geld ook kunnen investeren in vastgoed of traditionele beleggingen, maar de gedachte dat je iets goeds kunt doen met wat je beschikbaar hebt, spreekt me veel meer aan.”

Jongeren en impact: een duidelijke trend

Volgens Sjoerd is er een duidelijke trend zichtbaar, vooral onder dertigers en begin veertigers. “Ondanks een lastig politiek klimaat willen veel jonge ondernemers betekenisvol werk doen. Ze zoeken manieren om via hun werk daadwerkelijk verschil te maken.” Vooral in de voedingssector ziet hij een sterke beweging richting plantaardige en zuivelvrije producten, maar ook bij sociale inclusie neemt de aandacht toe. “Je ziet een tegenbeweging ontstaan tegen onderdrukking en discriminatie wereldwijd. Jongeren zijn zich daar bewust van en zetten zich actief in.” 

Sociale hubs en nieuwe eigendomsmodellen

Een ander opvallend fenomeen binnen sociaal ondernemerschap is de opkomst van creatieve broedplaatsen en impacthubs. “Denk aan plekken waar mensen muziek maken, bedrijven beginnen of maaltijden bereiden voor anderen. Het zijn vrijplaatsen die lokaal van enorme waarde zijn, omdat ze ruimte bieden voor innovatie en sociale interactie,” vertelt Sjoerd. Veel steden hebben een broedplaats zoals De Grote Broek in Nijmegen: een permanente plek waar verschillende activiteiten samenkomen, en die steeds meer aandacht en financieringsmogelijkheden krijgt.

Daarnaast ontstaan nieuwe vormen van eigenaarschap binnen ondernemingen, zoals steward ownership of medewerkerparticipatie. “Dat betekent dat medewerkers mede-eigenaar kunnen zijn zonder dat zij het bedrijf volledig bezitten. Dit vergroot loyaliteit en betrokkenheid en helpt start-ups en scale-ups te groeien, ondanks beperkte middelen voor marktconforme salarissen.”

Diversiteit en inclusie in de praktijk

Bij NoorderImpact wordt sociale impact niet alleen nagestreefd binnen de ondernemingen waarin geïnvesteerd wordt, maar ook binnen hun netwerk en leveranciers. “Wij werken bijvoorbeeld samen met bedrijven die mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst nemen. Dat kan variëren van blinden en slechtzienden tot mensen met autisme. ” zegt Sjoerd.

Hij benadrukt het belang van praktische uitvoering: “Het is belangrijk dat je als ondernemer niet alleen preekt over sociale impact, maar het ook daadwerkelijk doet en blijft doen. Vanuit onze adviserende en begeleidende rol helpen wij ondernemingen daar structureel bij. We sturen hier bijvoorbeeld op via kwartaalrapportages of door het toetsen van hun missie in de dagelijkse praktijk.”

De uitdaging van mission drift

Een terugkerend aandachtspunt voor sociaal ondernemers is het (niet) behouden van de oorspronkelijke missie, ook wel ‘mission drift’ genoemd. “Wanneer bedrijven groeien of worstelen met dagelijkse operationele uitdagingen, dreigt de maatschappelijke missie naar de achtergrond te verdwijnen. Dan is een neutrale blik van buitenaf essentieel om de missie scherp te houden,” legt Sjoerd uit.

Hij benadrukt dat impactgedreven ondernemingen ook winst willen maken, maar dat het doel van die winst anders is dan bij traditionele bedrijven. “De winst wordt gebruikt voor het voortbestaan en de groei van de organisatie, zodat het impactdoel bereikt kan worden. Het draait niet om winstmaximalisering, maar om duurzame ontwikkeling en de sociaal-maatschappelijke bijdrage.”

Groei en duurzaamheid van impact

Sjoerd ziet dat impact-ondernemen steeds meer omarmd wordt. “Sociaal verantwoord ondernemen is al langer normaal, en impact ondernemen en daarmee impact investeren nemen snel in belang toe. Grote investeringsfondsen, zoals Doen Participaties (Nationale Postcodeloterij), investeren uitsluitend in bedrijven met een duidelijke maatschappelijke missie. Het aantal impact investeerders is inmiddels aanzienlijk en blijft groeien.”

Toch benadrukt hij dat niet elk initiatief slaagt. “Van de tien impactinitiatieven groeien er misschien twee echt door. De anderen handhaven hun status quo, stoppen of maken een herstart. Vaak ligt dat aan de combinatie van idealisme en ondernemerschap. Succesvolle projecten combineren beide: een sterke missie en goed ondernemerschap.”

Impact meten: sturen op wat er écht toe doet

Sjoerd: “Kenmerkend voor de ondernemingen waarin wij investeren is de behoefte ondernemerschap te combineren met de wens een positieve bijdrage aan de wereld te leveren (maatschappelijk resultaat). Impact meten helpt dit maatschappelijke resultaat zichtbaar en tastbaar te maken en hier gerichter op te sturen.

Veel impactondernemers opereren vanuit hun gedrevenheid en overtuiging. Impact meten is daarbij, zeker in de start- en scale-upfase, geen vanzelfsprekendheid. Op het moment dat deze ondernemers verder professionaliseren, te maken krijgen met uitgebreidere rapportage- en verantwoordingsmechanismen en of een certificeringstraject zoals B Corp doorlopen, komt impact meten wel nadrukkelijk aan de orde.

Wij bieden impactgedreven ondernemingen groeikapitaal en ondersteuning. Maatschappelijk resultaat is voor ons hierbij het doel en het financieel rendement een afgeleide. Impact meten helpt dit maatschappelijke resultaat tastbaar en toetsbaar te maken, waarbij de impactondernemer in de loop van de tijd ontwikkelingen ziet en tendensen herkent. Op basis daarvan kan worden bijgestuurd en bijgeschaafd om het maatschappelijke resultaat te optimaliseren (plan, do, check, act).”

Een internationale blik

Hoewel NoorderImpact vooral in Nederland actief is, reikt hun betrokkenheid verder. Sjoerd vertelt over hun eerste initiatief in de Filipijnen, gericht op de opvang en repatriëring van Filipijnse zeevarenden. “Deze mensen kwamen ziek of met een letsel terug naar Manilla en kregen vaak weinig of verkeerde hulp en begeleiding. Dit initiatief zorgt voor opvang, fysiotherapie en medische ondersteuning. Dit was onze eerste ervaring met het inzetten van kapitaal en netwerk voor echte impact.”

Het toont volgens Sjoerd de breedte van sociaal ondernemen: het gaat om zowel lokale initiatieven als internationale ondersteuning, maar altijd met het oog op maatschappelijke waarde.

NoorderImpact laat zien dat investeren in sociale impact veel meer is dan financiële steun. Het vraagt om een combinatie van visie, netwerk, praktische ondersteuning en betrokkenheid bij de missie van de onderneming. Voor Sjoerd Zijlstra draait het om het benutten van middelen en kennis om een echte, blijvende bijdrage te leveren aan een sociaal en duurzamere wereld. Een missie die in de praktijk vorm krijgt via diverse sectoren, creatieve hubs, inclusieve werkplekken en internationale projecten. Een inspirerend voorbeeld van impact ondernemen in actie.

Meer weten of demo aanvragen?

Wil je weten wat Servates kan betekenen voor de sociale organisatie waar jij werkzaam bent? Neem dan contact met ons op. Onze medewerkers staan je graag te woord!